12 Μαρ 2011

Η μόνη λύση είναι ένα γενναίο, ολοκληρωτικό RESET!

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗ*
Γ.Γραμματικάκης: Χωροχρονικά RESETΣτο κρίσιμο –άλλοι ισχυρίζονται αδιέξοδο- σταυροδρόμι που βρίσκεται σήμερα η χώρα, ο υπογράφων έχει την εντύπωση ότι η μόνη λύση είναι ένα γενναίο, ολοκληρωτικό RESET. Ο όρος δεν είναι άγνωστος.
RESET: Όταν ένας πολύπλοκος μηχανισμός αδυνατεί πια να λειτουργήσει, ή εμφανίζει παράδοξα συμπτώματα, επαναφέρεται στις αρχικές συνθήκες του. Καθώς στη συνέχεια εντέλλεται να «επανεκκινήσει», υπάρχει η βάσιμη ελπίδα, ότι η λειτουργία του θα είναι τώρα ομαλή. Οι συσκευές τηλεοράσεως, τα ηχητικά συστήματα, ακόμα όμως και τα πολύπλοκα ηλεκτρονικά ενός αυτοκινήτου, στο RESET αποθέτουν τις ελπίδες τους, όταν ένα εμπόδιο αόρατο παρεμβάλλεται στη λειτουργία τους.
Ο όρος έχει βέβαια μεγάλη εφαρμογή στους υπολογιστές. Εκεί, εάν η εξέλιξη μιας διαδικασίας είναι προβληματική, και οι προσπάθειες αποκαταστάσεως αποδεικνύονται ανίσχυρες, η δραστική επέμβαση του RESET αποτελεί τη μόνη πιθανή διέξοδο. Έχει όμως συχνά κάποιες οδυνηρές συνέπειες. Δεν διαγράφονται μόνον οι ισχύουσες ρυθμίσεις, αλλά κάποτε και το ίδιο το δημιουργικό έργο, που βρισκόταν σε εξέλιξη. Νέες λοιπόν ρυθμίσεις, νέα προσπάθεια –από την αρχή.
Ο υπογράφων έχει λοιπόν την ισχυρή πεποίθηση, ότι ένα RESET, αδιαπραγμάτευτο και οδυνηρό, είναι εκείνο που χρειάζεται η χώρα. Δεν εννοώ εδώ την ζοφερή οικονομική πραγματικότητα, και τους τρόπους της εξόδου από την κρίση. Εδώ το απαραίτητο RESET θα επιβληθεί νομίζω από τα πράγματα. Εννοώ κυρίως κάποια θέματα του πολιτισμού, της παιδείας η των θεσμών• που, όπως ωστόσο λένε οι σοφοί, είναι κριτήριο και προϋπόθεση για όλα τα άλλα. Ένα RESET είναι η μόνη δυνατότητα, η μόνη λύση, για να φτάσομε πάλι στον καθαρό αέρα και το φως.
Ενώ όμως αυτή η ανάγκη μοιάζει αυτονόητη, εκκρεμούν δύο καθοριστικά ερωτήματα: Πως επαναφέρει κανείς το σύστημα σε μια καινούργια αρχή; Το μαγικό RESET των υπολογιστών είναι συνήθως δύσκολα προσπελάσιμο, για να αποφευχθεί η κατά λάθος ενεργοποίηση του. Ακόμα όμως και αν η χώρα μας ανακαλύψει το δικό της, απαραίτητο RESET, ποιες αρχικές ρυθμίσεις θα πρέπει τότε να επιβληθούν για να λειτουργήσει απρόσκοπτα το σύστημα;
Ας εστιάσομε, προς ώρας τουλάχιστον, στο τελευταίο: Τις αρχικές ρυθμίσεις. Ο υπογράφων επιχειρεί εδώ να καταγράψει, σκόρπια και ασύνδετα, κάποιες από τις ρυθμίσεις που απαιτούνται καθώς η νέα μας χώρα θα αναδύεται –αν ποτέ αναδυθεί!- στο φως. Η καταγραφή είναι ενδεικτική. Δίδει έτσι την ευκαιρία στον αναγνώστη να αναζητήσει τις δικές του επιλογές, τις δικές του αρχικές ρυθμίσεις.
  1. Η Παιδεία μας, πρώτα και κύρια: Χρειάζεται ολοκληρωτικό, επίμονο RESET. Μακριά από τις βολικές συνήθειες του παρόντος, χωρίς τον εύκολο λαϊκισμό που θολώνει τους σκοπούς της. Η πραγματική παιδεία είναι δύσκολη, επειδή απαιτεί θεμέλια που να αντέχουν. Προυποθέτει λοιπόν μόχθο και αναζήτηση, γνώση ουσιαστική και όχι στην επιφάνεια. Μόνον αν η Παιδεία κινηθεί σε δρόμους σοβαρότητας και ευθύνης, το μέλλον θα αναδυθεί με καλύτερες προοπτικές.
  2. Η μέριμνα για το περιβάλλον: Από την αρχή, όλα. Ενώ οι ύμνοι για τις ομορφιές της χώρας δεν έχουν τελειωμό, τώρα και χρόνια η βαρβαρότητα κυριαρχεί, και οι καταστροφές δεν έχουν όριο. Λένε πολλοί ότι οι νόμοι είναι ανεπαρκείς, και ο έλεγχος απουσιάζει. Φοβούμαι όμως ότι άλλη είναι η αιτία του κακού: Ότι τον τόπο μας, εμείς οι Έλληνες, δεν τον αγαπούμε. Τον τόπο μας, εμείς οι Έλληνες, τον θεωρούμε στρέμματα προς εκμετάλλευση, δάση προς οικοπεδοποίηση, ακρογιαλιές προς ίδιον όφελος. Αν αυτό δεν ανατραπεί, αν αυτή η αρχική συνθήκη δεν αλλάξει, ο θρήνος του περιβάλλοντος θα γίνει -γίνεται ήδη- και δικός μας θρήνος.
  3. Ότι ο συνδικαλισμός χρειάζεται απαραίτητα RESET, ηχεί περίπου ως αυτονόητο. Την ανεξαρτησία του θυσίασε στους θολούς διαδρόμους των κομμάτων, και στις πρακτικές του δέσποσαν η αλαζονεία και οι λογικές της συντεχνίας. RESET, λοιπόν: Για να ανακτήσουν οι εργαζόμενοι –εσείς κι εγώ- την πραγματική φωνή τους. Τότε άλλωστε και η πολιτική εξουσία, που είναι συνήθως έρμαιο των πιέσεων, θα αποκτήσει έναν ασυμβίβαστο αλλά και υπεύθυνο συνομιλητή.
  4. RESET, στα θέματα του πολιτισμού. Η πολιτική εξουσία –υπουργοί και δήμαρχοι, αξιωματούχοι και λογής «αρμόδιοι»- διακηρύσσουν σε κάθε ευκαιρία την σημασία του, ομνύουν στην αγαθοεργό του δύναμη. Τι υποκρισία! Ελάχιστοι αισθάνονται το νόημα του, στην δική τους την προβολή κυρίως αποβλέπουν. Οσο λοιπόν εξαρτάται από εκείνους ο πραγματικός πολιτισμός θα παραμένει πάντοτε μετέωρος, ενώ η ευτέλεια θα κυριαρχεί. RESET, λοιπόν: Η διαχείριση του πολιτισμού πρέπει να επανέλθει σε όσους έμπρακτα σέβονται τις αξίες του. Μόνον έτσι, οι αξίες αυτές θα ανακτήσουν το βαθύ, πρωταρχικό τους περιεχόμενο.
  5. Οι ιδεολογίες: Αυτοακυρώθηκαν. Τι απομένει από την αριστερά, όταν σε μια κρίσιμη περίοδο κυριαρχούν οι διασπάσεις και μια άγονη συνθηματολογία; Ποιο νόημα έχει μια «συντηρητική» παράταξη, που διολισθαίνει εύκολα προς τον ακραίο λαϊκισμό; Τι –τέλος- σημαίνει σοσιαλισμός, αφού σε πρώτη δυσκολία θυσιάζει όλες τις αξίες και τις ανάγκες που τον γέννησαν; Ένα λοιπόν ολοκληρωτικό RESET, και νέες ρυθμίσεις είναι απαραίτητες. Ο κόσμος των ιδεών χρειάζεται ανασύσταση από τα θεμέλια του. Έτσι μόνον θα αποκτήσει και η ροή της ιστορίας μια διαφανή ταυτότητα.
  6. Ότι το πολιτικό μας σύστημα χρειάζεται RESET –και μάλιστα επειγόντως! -είναι πια καθολική συνείδηση. Η κατάπληξη των πολιτών εναλλάσσεται με την οργή: Από την ανεπάρκεια η την ιδιοτέλεια των εκπροσώπων του, από την μικροκομματική τους όραση. Αν τα πολιτικά κόμματα δεν ακούσουν την βουή των επερχομένων γεγονότων, το RESET θα επιβληθεί από ένα λαϊκό ξέσπασμα: Άναρχο φοβούμαι, ίσως και βίαιο.
Οι τελευταίες σκέψεις υποδηλώνουν άλλωστε και την απάντηση στο αρχικό ερώτημα: Που άραγε κρύβεται το μαγικό κουμπάκι –το απαραίτητο RESET- που θα οδηγήσει σε μια νέα αρχή τη χώρα;
Η Ιστορία δεν αφήνει εδώ πολλές επιλογές. Την πρώτη επιλογή θα ονόμαζα «αυτορρύθμιση». Τότε, το ίδιο το πολιτικό σύστημα ωθείται σε ριζοσπαστικές αλλαγές, που του επιτρέπουν να επιβιώσει, αλλά και να αντιμετωπίσει καταστάσεις κρίσιμες. Τηρουμένων των αναλογιών, αυτορρυθμίσεις -με αλλαγές του συντάγματος και των βασικών νόμων– έζησε η Ελλάδα με την άνοδο του Ελευθερίου Βενιζέλου στην εξουσία. Επίσης, με την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, όταν κατέρρευσε η δικτατορία.
Η δεύτερη ωστόσο επιλογή της Ιστορίας, κινείται γύρω από τον άξονα της βίας: Εξέγερση ή επανάσταση, καταστάσεις αναρχίας –και, σε τελευταία κλιμάκωση, εμφύλιος πόλεμος. Στον περίγυρο μας, αφθονούν ήδη τα παραδείγματα. Δεν μπορεί βέβαια να αμφισβητηθεί ότι οι κοινωνικές διεργασίες, που οδηγούν την ιστορία στις επιλογές αυτές, έχουν στη ρίζα τους στην απόγνωση η στην ελπίδα. Με ορισμένες ωστόσο αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, όταν κυριαρχεί η βία το RESET καταλήγει σε ανεξέλεγκτες ρυθμίσεις. Η εξουσία απλώς αλλάζει πρόσωπο, που είναι συχνά χειρότερο από το προηγούμενο. Λίγο πάντως και πάλι ανακλά τη λαχτάρα ή τις ανάγκες των ανθρώπων.
Ο υπογράφων αισθάνεται ήδη τις αντιρρήσεις των αναγνωστών: Ότι ένα RESET στην χώρα μας μοιάζει έννοια ουτοπική και όραμα ανεφάρμοστο. Η ουτοπία δεν περιγράφει όμως μόνον το ιδεώδες και το απραγματοποίητο. Βρίσκεται εκεί, στο βάθος του ορίζοντα, για να κρατά σε εγρήγορση το νου και την ψυχή.

*Ο κ. Γιώργος Γραμματικάκης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και συγγραφέας.
ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟ CRETALIVE και την 'ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ"

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...